АНУ, Жоржиа муж, Атланта хот. 2007 оны 10 дугаар сарын 21. Эмори Их Сургуулийн танхимд хэдэн мянган хүн цуглаж, тус их сургуульд хүндэт профессорын албан тушаал хүлээн авсан Төвөдийн оюун санааны удирдагч Дээрхийн гэгээн Далайн буддын шашны тухай танилцуулах хичээлийг сонсов.
Дээрхийн гэгээн Далай өргөн, алтан олбог сэнтийд заларч, хоёр талд нь төвөдийн лам нар болоод буддын шашны бусад урсгалын дагалдагчид сууж байлаа. Тэрбээр 6 настайгаасаа буддын шашны зан үйл, гүн ухаанд суралцаж эхэлсэн тухайгаа ярив. “Тэр үед надад ямар ч сонирхол байгаагүй. Багш минь ирэхэд л нар жаргаж, харанхуй болж байгаа мэт санагддаг байлаа. Хүүхэд байхдаа би тоглохыг л илүүд үздэг байв” хэмээн бага насаа дурсан ярив.
Тэрбээр энэ орой бусад шашны тэргүүнүүдтэй уулзаж, мөргөлдөөнийг энхийн замаар шийдвэрлэх арга замын талаар ярилцахаар төлөвлөж байв.
Дээрхийн гэгээн Далайн айлчлалынхаа хүрээнд Атланта хотын Сентенниал олимпийн хүрээлэнд олон нийтэд зориулсан үнэ төлбөргүй айлдвар айлдахаас гадна Эмори Их Сургуулийн хамт олонд зориулж илтгэл хэлэлцүүлэх юм.
Баасан гарагт Төвөдийн оюун санааны тэргүүнд Эмори Их Сургуулийн багш нарын боловсруулж, төвөд хэлээр орчуулсан шинжлэх ухааны сургалтын хөтөлбөрийг өргөн барьжээ. Эмори Их Сургуулийн багш нар Дээрхийн гэгээн Далайн хүсэлтээр хийдийн боловсролыг сайжруулах зорилгыг хэрэгжүүлж буй хөтөлбөрийн хүрээнд ирэх 1 дүгээр сараас эхлэн Энэтхэгт амьдардаг олон мянган төвөдийн лам нарт уг хөтөлбөрийн дагуу хичээл заахаар төлөвлөж байна.
Бямба гарагт Дээрхийн гэгээн Далай болон судлаачид буддын шашны дадал, зан үйл сэтгэл гутралд хэрхэн нөлөөлдөг талаар бүтэн өдрийн турш симпозиум зохион байгуулжээ.
Дээрхийн гэгээн Далай лам дэлхийн өнцөг булан бүрийн их сургуулиудаас хүндэт профессорын цол хүртэж байсан ч багшлах эрхийг зөвхөн Эмори Их Сургууль хүлээн зөвшөөрсөн байна. Ингэснээр тэрбээр Эмори Их Сургуулийн нэр хүндтэй профессоруудын эгнээнд, тухайлбал АНУ-ын ерөнхийлөгч асан Жимми Картер, зохиолч Салман Рушдитай нэгдлээ.
Түүний айлчлалтай холбогдуулан АНУ-ын Нууц албаны хамгаалалтын ажилтнуудыг оролцуулсан өндөр түвшний аюулгүй байдлын арга хэмжээ авчээ. Арга хэмжээнд оролцогчид барилга руу нэвтрэхийн тулд металл илрүүлэгчээр шалгуулж, цүнхээ үзлэгт оруулах шаардлагатай байв.
Дээрхийн гэгээн Далай Вашингтонд байхдаа Төвөдөд тусгаар тогтнол бус, “жинхэнэ өөртөө засах эрх” хүсэж буйгаа дахин илэрхийлжээ. Хятад улс Төвөдийг олон зууны турш өөрийн нутаг дэвсгэрийн нэгээхэн хэсэг гэж үзсээр ирсэн бол олон төвөд хүн энэ хугацааны ихэнх үед Төвөд бодит байдал дээр тусгаар байсан гэж хэлдэг билээ.
