Нидерланд улс, Гааг хот. 2009 оны 6 дугаар сарын 5. Төвөдийн шашны тэргүүн Дээрхийн гэгээн Далай лам олон улсын хамтын нийгэмлэгийг тус бүс нутгийн нөхцөл байдлыг бие даан үнэлж, “дарангуйллыг” зогсоохын тулд Хятадад шахалт үзүүлэхийг уриалжээ.
“Олон улсын хамтын нийгэмлэгийнхнээс хүсэхэд, тэнд асуудал байгаа эсэхийг өөрсдөө дүгнэхийг хүсье. Тэнд очиж, нөхцөл байдлыг шалган судлаарай” хэмээн Нидерланд улсад хийх 3 өдрийн айлчлалынхаа сүүлийн өдөр тус улсын парламентын гишүүдэд хэлжээ. “Хэрэв хүмүүсийн дийлэнх нь үнэхээр сэтгэл хангалуун байгаа нь тогтоогдвол бидний авч буй мэдээлэл буруу гэсэн үг. Тэгвэл бид Хятадын Засгийн газраас уучлал гуйх хэрэгтэй болно. Харин эсрэгээрээ хятадын дарангуйллын эсрэг хүмүүсийн дургүйцэл байгаа бол Хятадын Засгийн газарт бодит байдлыг хүлээн зөвшөөрч, нөхцөл байдалд нийцсэн бодитой арга барил хэрэглэх ёстойг хэлээрэй. Хүч хэрэглэх нь шийдэл биш” хэмээжээ.
Өдгөө 73 насыг зооглон буй буддын шашны тэргүүн парламентын гишүүдэд хандан, “Хэлэлцээр хийх бүхий л оролдлого бүтэлгүйтсэн тул Хятадын Засгийн газарт итгэх итгэл нь улам бүр буурч байна. Төвөдийн ирээдүй БНХАУ-ын бүрэлдэхүүнд байх боловч соёл, шашны бие даасан эрхтэй байх ёстой. Бид салан тусгаарлахыг зорьж байгаа юм биш” хэмээгээд, өөрийг нь Их Төвөд хэмээх тусгаар улс байгуулахыг зорьж байна гэсэн Хятадын мэдэгдлийг няцаажээ.
1989 онд Нобелийн Энх тайвны шагнал хүртсэн Дээрхийн гэгээн Далай лам шашин хоорондын эв найрамдлыг дэмжих зорилготой айлчилж яваагаа онцлон, Нидерландын ерөнхий сайд Ян Петер Балкенендэ өөртэй нь уулзахаас татгалзсан шийдвэрийн талаар тайлбар хийхээс зайлсхийв. “Энэ бол та бүхний асуудал. Надад улс төрийн зорилго байхгүй. Би хэнд ч төвөг учруулахыг хүсэхгүй байна” хэмээн парламентын гишүүдэд хэлжээ.
Дээрхийн гэгээн Далай ламыг Европт хийх айлчлалынх нь үеэр хүлээн авсан улс орнууд Хятадтай харилцах харилцаандаа “ноцтой хохирол” амсана хэмээн Бээжингийн эрх баригчид анхааруулсан байв. Гэсэн ч Дээрхийн гэгээн Нидерланд улсын Гадаад хэргийн сайд Максиме Верхагентай уулзжээ. Уулзалт сайдын яаманд бус, харин Гааг хотод болсон бөгөөд шашны нийгэмлэгүүдийн тэргүүдтэй хийсэн “шашин хоорондын яриа хэлэлцээр”-ийн хүрээнд зохион байгуулсан юм.
Дээрхийн гэгээн Далай лам 1959 оноос хойш Энэтхэгт дүрвэн амьдарч байгаа бөгөөд Амстердам хотод болох “Төвөдийн үдэш” хэмээх тоглолтыг нээн, дараа нь Франц улсыг зорихоор төлөвлөж байв.
