Энэтхэг улс, Шинэ Дели хот. 2010 оны 11 дүгээр сарын 20. Дээрхийн гэгээн Далай лам өнөөдөр Шинэ Дели хотноо “Энэтхэгийн эргэн тойрон” нэрт танхимд зохион байгуулагдаж буй "Оюун санааг дадуулах, энэрэн нигүүлслийг төлөвшүүлэх иог ба бурхны шашны арга барил" сэдэвт хэлэлцүүлэгт энэтхэгийн нэрт багш доктор Йогачарья Б.К.С.Айенгартай оюун санааг дадуулах болоод энэрэн нигүүлслийн тухай гүнзгий яриаг дэлгэн ярилцлаа.
Дээрхийн гэгээн “Аз жаргал нь ерөнхийдөө гүн сэтгэл ханамж боловч мэдрэхүйн түвшний болоод оюун санааны түвшний сэтгэл ханамжийг ялгах нь чухал юм. Оюун санааны түвшний жаргалыг аяндаа төрөх хүсэл эрмэлзэл болоод оюун санааг энэрэн нигүүлсэх чиглэлд хөтлөн сургаснаар бий болгож болно. Бурхны шашны дадлагажигчийн хувьд эцсийн зорилго нь энэрэнгүй сэтгэлийг төлөвшүүлж, бурхны чанарт хүрэх явдал бөгөөд ийм дадлагын дам үр шим нь өдөр тутмын амьдралдаа тайван, эерэг сэтгэлтэй байх чадварыг буй болгодог” хэмээн айлджээ.
Патанжалийн иогийн судрын нууц тайлбарыг шинжлэх ухааны аргаар тайлсан гэдгээрээ алдартай, сүүлийн 60 орчим жил иогоор хичээллэж буй доктор Айенгар иогоор дамжин аз жаргалд хүрэх 7 шатыг тайлбарлав. “Бие, оюун санааг цэвэрлэх ойлголтоор дамжин зүрх, оюун ухааны билиг хоорондоо золгосон тэр агшинд өөрийн "би" хэмээх хүндэт ухамсар арилж, бясалгагч хязгааргүй баяр хөөрийг мэдэрнэ. Иогийн зорилго нь өөрийн хэмээх үлдэгдэл хүртэл арилсан, аз жаргалыг тодорхойлохоос ангид байдалд хүрэх явдал билээ. Иогоор хичээллэгч нь уур хилэн тэргүүт сөрөг сэтгэл хөдлөлийг тусдаа оршихуй мэт үздэг. Ингэснээр оюун санаагаа номхотгодог” хэмээн 93 настай иогийн багш тайлбарлав.
Дээрхийн гэгээн “Бурхны шашны судар номд айлдсанаар оюун санааны янз бүрийн шатууд болон өдөр бүрийн бясалгал нь хоосон чанарыг шинжлэн судлахтай хослосноор бурхны шашинд суралцагчийг аз жаргалд хөтөлдөг. Төвөдийн бурхны шашны иогийн хот мандлын дадуулга нь хоосон чанарын ухагдахууныг ойлгохыг шаарддаг. Суралцагч хоосон чанрын гүнзгий ойлгоогүй бол худал бодит байдал, буруу ойлголтод зууралдах нь үргэлжилсээр байдаг жамтай юм” хэмээжээ.
Шинэ Дели хотноо төвтэй Бүх нийтийн хариуцлагын сангийн (FUR) нарийн бичгийн дарга, итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, хэлэлцүүлгийн хөтлөгч Ражив Мехротра иогийн зорилго нь хуурмаг байдлаас зайлсхийх, ийм байдлыг сулруулахад оршдог эсэхийг асуухад доктор Айенгар “Иогийн үзэл баримтлалд мунхаглал буюу оюун санааны дутмаг байдал нь энэ ертөнц дэх бүх зовлон зүдгүүр, шаналлын үндсэн шалтгаан хэмээн үздэг. Өнгөрсөн болоод дурсамжийн хүрдэнд баригдалгүй мөч бүрд амьдрах нь ирээдүйд хүрэх зам юм. Патанжалийн иогт шүнятыг оюун санааны төлөвийн уусал гэж нэрлэдэг” хэмээн тэрбээр хариулав.
Оюун санаа, биеийн холбооны тухай айлдахдаа Дээрхийн гэгээн сэтгэл хөдлөл, биеийн байрлалын холбоог онцолж, “Тэнцвэртэй байдалд хүрэхийг зорьдог иогийн дадлага шиг төвөдийн бурхны шашны зарчим ч мөн оюун санаа болоод бие махбодын холбооны ач холбогдлыг онцолдог. Бясалгалын үеэр суралцагч шавь нуруугаа эгц байлгах тэргүүт нь зөв биеийн байрлал барьж, бясалгалын үеийн амралтыг хангах эрчим хүчний зөв урсгалыг бий болгохыг чухалчилдаг билээ” хэмээн тайлбарлажээ. Түүнчлэн төвөдийн бурхны шашны Важраяны урсгалыг дурдаж, түүнд зөв биеийн байрлал болоод оюун санааны төлөвийн холбоог, тухайлбал зүүдний төлөв, гүн нойрны төлөвийг нарийвчлан тайлбарласан байдаг тухай айлдлаа.
Доктор Айенгар Энэтхэгийн иогийн уламжлал, төвөдийн бурхны шашны арга барил хоёрын хооронд зарим ижил төстэй байдал, ойр дотно байдал бий гэж хэлэв. Мөн хоёр уламжлал хүн төрөлхтний сайн сайхны төлөө нийтлэг зам эрж олохоор хамтран ажиллахыг санал болголоо.
Хэлэлцүүлэгт Энэтхэг, барууны физикч, мэдрэл судлаачид, бясалгагч нар болон олон нийтийн төлөөлөл оролцжээ.
