Франц улс, Тулуз хот. 2011 оны 8 дугаар сарын 14-ний өдөр Дээрхийн гэгээн Далай лам Калон Трипа доктор Лувсан Сангайн боловсролын үзэл баримтлал сэтгэгдэлд нь ихэд хүрч, ирэх 10 жилд 10,000 төвөд мэргэжилтэнг бэлтгэх бодлогыг өндрөөр үнэлэв.
Тулуз хотын айлдварын хоёр дахь өдөр үдийн зоогийн үеэр Дээрхийн гэгээн Франц улсын телевизийн төлөөлөгчидтэй ярилцахдаа шинэ ерөнхий сайдын талаарх сэтгэгдлээ хуваалцаж, ялангуяа боловсролын талаар баримталж буй бодлогыг нь ихэд үнэлж буйгаа илэрхийлэв. Энэхүү бодлого нь ирэх арван жилд 10,000 төвөд мэргэжилтэнг бэлтгэх зорилготой аж.
Калон Трипа доктор Лувсан Сангай боловсролыг засгийн газрынх нь нэн тэргүүний зорилт хэмээн онцолсон байдаг. Тэрээр “Боловсрол бол төвөдийн ирээдүйг гэрэлтүүлэх бамбай юм. Бид Энэтхэг улс дахь 150,000 төвөд иргэнээс 10,000 мэргэжлийн боловсон хүчин бий болгохоор зорьж байна. Харин төвөдийн ахан дүүс минь ирэх 20 жилд 100,000 мэргэжилтэнтэй болохын төлөө хичээхийг уриалж байна” хэмээн үүргээ албан ёсоор гүйцэтгэж эхлэхдээ хэлжээ.
 |
| Дээрхийн гэгээн XIV Далай лам Тулуз хотод айлдвар айлдаж буй нь... Франц улс, Tулуз хот. 2011 оны 8 дугаар сарын 14. Гэрэл зургийг Игор Янчоглов. |
Төвөдийн засаг захиргаанд өөрчлөлт орсноос хойш үйл ажиллагаа нь хэрхэн өөрчлөгдөж байгаа талаар асуухад Дээрхийн гэгээн “Одоохондоо эрт байна. БНХАУ-тай харилцах төвөдийн бодлого үндсэндээ хэвээр байгаа. Бид харилцахад үргэлж бэлэн байдаг юм” хэмээн хариулав.
Ойрын ирээдүйд шинэ улс төрийн алхам хийх эсэхийг асуухад Дээрхийн гэгээн “Бүх зүйл Хятад улсаас хамаарна. Дэлхий нийт Төвөд улс ямар асуудалтай байгааг мэддэг. Харин Хятад улсын албаныхан үүнийг үгүйсгэдэг. Тэд үнэнээс зугтаж байна. Төвөдөөс гадна бусад үндэсний цөөнхүүд ч сэтгэл дундуур байна шүү дээ”.
Дээрхийн гэгээн цааш үргэлжлүүлэн “Саяхан Лхас хотноо болсон Төвөдийг эзлэн түрэмгийлсний 60 жилийн арга хэмжээний үеэр Хятад улсын өндөр албан тушаалтан оролцсон боловч цагдаа, нууц албан хаагчид хаа сайгүй нуугдаж, улсаас бүх жуулчинг улсаас гаргасан ба харин “сонгогдсон” олон нийтийн төлөөллөөс бусдыг төвөд иргэнийг гэрээсээ гарахыг хориглосон байв. БНХАУ-ын Үндэсний Ардын Их Хурлын хуралдаанаас дотоодын аюулгүй байдлын төсөв нь батлан хамгаалахын төсвөөс давсан аж. НҮБ-ын гишүүн орнууд дундаас ийм явдал гарч буй нь тун ховор. Хятад улсын албаныхан хоёр нүүр гаргах урлагт гаргууд ч энэ нь мөнхөд үргэлжилж чадахгүй шүү дээ” хэмээв.
1980 онд ХКН-ын төв хорооны тэргүүн Ху Яобан Лхаст айлчлахдаа “Хятад улсын Төвөдийн талаарх бодлого тун алдаатай байсан. Төвөдийн ард түмэн өөртөө засах жинхэнэ эрхийг эдлэх ёстой” хэмээж байсныг дурсан өгүүлэв. Дээрхийн гэгээн “Тиймээс итгэл найдвар бий” хэмээн Хятад улсын ерөнхий сайдын улс төрийн шинэчлэлтэй холбоотой мэдэгдлийг дурдав.
Улс төрийн эрх мэдлээ шилжүүлсэн явдал нь төвөдийн асуудалд дэлхийн дэмжлэгийг бууруулах уу гэж асуухад Дээрхийн гэгээн “Үгүй. Олон хүн төвөдийн өв соёл, төвөдүүдийн энх тайвны тэмцлийг дэмжсээр ирсэн билээ” хэмээн хариулав.
Улс төрийн эрх мэдлээ шилжүүлсэн сэтгэгдлийг нь асуухад тэрбээр “Илүү тайван, аз жаргалтай болсон шүү. Шашин, төрийг хослон барих эрхээ салгана гэсэн үзлээ хэрэгжүүлж чадсандаа ихэд байна. Тэрхүү шийдвэрээ зарласан өдөр би маш бөх, сайхан унтсан” хэмээн хошигнон ярьжээ. “Шашин, төрийг хослон барих эрхээ салгасан нь дараагийн Далай ламд илүү чөлөөтэй орон зай үлдээнэ гэж бодож байна” хэмээн Дээрхийн гэгээн хариулсан юм.
Тэрбээр өөрийн гурван үндсэн үүргийг тайлбарлав. “Нэгдүгээрт, хүний үндсэн үнэ цэн, дотоод боломжийг хөгжүүлэх. Энэ утгаараа би өөрийгөө эгэл нэгэн гэж үздэг, хүн төрөлхтөн бүгд тэгш эрхтэй гэдэгт бат итгэдэг. Харин бид үндэс угсаа, шашин шүтлэг гэх хоёрдогч ойлголтод автан, ялгарал, үл итгэлцэл үүсгэж, улмаар хүчирхийлэлд хүрдэг. Хоёрдугаарт, шашны эв нэгдлийг бэхжүүлэх билээ. Бүх шашин ижил үнэт зүйлтэй, энэрэх сэтгэл, уучлал, тэвчээрийг заадаг бөгөөд эдгээрийг хамтдаа хөгжүүлэх хэрэгтэй. Гуравдугаарт, төвөдийн ард түмний өмнө хүлээсэн үүрэг. Энэ бол урьд нь улс төрийн шинжтэй байсан ч одоо нийтээр сонгогдсон засгийн газарт бүрэн шилжсэн тул эхний хоёр үүрэгтээ илүү цаг зарцуулах боломжтой болсон шүү” хэмээн айлджээ.
Өглөөг мөргөлийн айлдвараар эхлүүлсэн бөгөөд Наландрагийн дэг сургуультай холбоотой төвөдийн 4 урсгалын гарал үүсэл, судалгаа, гүн ухааныг ойлгон хэрэгжүүлэхийн ач холбогдлыг тайлбарлав. Өглөөний айлдварыг бодьсадвагийн сахил хүртээж өндөрлөв.
Оройн 1600 цагт талархлын мандал өргөж, айлдварыг өндөрлөв. Энэхүү арга хэмжээг францын хэвлэл мэдээллийн салбарынхан олон нийт мэдээлж байна.
Англи хэлнээс орчуулсан T.Ялгуун
