Энэтхэг улс, Керала муж, Варкала хот. Дээрхийн гэгээн Далай лам энэ өдрийг Энэтхэгийн үндэсний “Дурдаршан” телевизийн сурвалжлагч П.П.Жеймстэй хийсэн ярилцлагаар эхлүүлэв. Сурвалжлагч түүнээс энэтхэгийн оюун санааны уламжлалын талаар ямар бодолтой байдгийг асуухад тэрбээр “Энэтхэг бол бүх шашин эв найртай зэрэгцэн оршин тогтнож болдгийн амьд жишээ гэж би үргэлж хэлдэг. Бусад улс орон ч үүнээс суралцаж болохоор үлгэр дуурайлал гэж хувьдаа хардаг. Мөн төвөдүүдийн хувьд Энэтхэгийг багш орон, гэгээрлийн эх булаг гэж хүндэтгэдэг бөгөөд Төвөд бол цаст уулсын нутаг хэмээгддэг ч энэтхэгийн билиг ухааны гэрэл ирэх хүртэл харанхуйд байлаа” хэмээсэн эртний багшийн үгийг эш татав.
 |
| Энэтхэгийн Дурдаршан телевизийн сэтгүүлч П.П.Жеймс тай ярилцаж буй нь 2012 оны 11 дүгээр сарын 24 Варкала хот, Керала муж. Зургийг Жереми Рассел /OHHDL |
Кералагийн талаар ямар сэтгэгдэлтэй байдгийг лавлахад тэрбээр эндхийн бичиг үсгийн мэдлэгийн түвшин 100 орчим хувь байдгийг бахархан дурдаад, “Анх түүнийг ирэхэд хөл нүцгэн хүмүүс хүртэл сонин уншаад явж байхыг хараад үнэхээр сэтгэл нь хөдөлж байв” хэмээжээ.
Сивагири Муттын үндэслэгч Шри Нараяанагийн “Нэг давхарга, нэг шашин, нэг бурхан” хэмээх үзэлтэй нийлдэг эсэхийг нь асуухад Дээрхийн гэгээн “Хүн төрөлхтөн ялгаатай мэт боловч бүгд нэгэн том овгийн гишүүд, шашин болгон өөр өөр үзэл сургаалтай мэт харагдавч тэдгээрийн уг нь энэрэл, хайр, тэвчээр, бусдыг хүндэтгэх сэтгэл зэрэг адилхан үнэт зүйлсэд тулгуурладаг билээ. Өөрийн шашинд үнэнч байх нь зүйтэй ч түүнд хэт баригдах нь бидний харах өнцгийг хумьж, бусдын уламжлал, сургаалын сайн сайхныг ойлгох боломжийг хаадаг юм шүү” хэмээн айлджээ.
Хятадын шинэ удирдлагуудаас ямар зүйл хүлээж буйг асуухад Дээрхийн гэгээн олон хятад танилынхаа ажиглан хэлсэн нэгэн зүйлийг уламжлав. “Тэдний хэлснээр Ши Жиньпин өмнөх удирдагчдаас илүү хүнлэг, тайван төрхтэй бөгөөд өмнөх удирдагчид “хөшөө мэт” хатуу төрхтэй байсан гэсэн. Хятадын тогтолцоо өөрөө нэн хатуу бөгөөд өөрчлөгдөхөд амаргүй ч эцэстээ Хятад нээлттэй, илүү хүнлэг нийгэм рүү дэвших нь цаг хугацааны асуудал гэдэгт ихэд итгэдэг юм. Ийм өөрчлөлт гарч чадвал Төвөдийн асуудлыг шийдвэрлэх зам илүү хялбар болно” хэмээн үзэж байгаа аж.
 |
| Дээрхийн гэгээн Далай ламыг Варкала Сивагири Муттад хүрэлцэн ирэхэд уламжлалт ёсоор хөлийг нь угааж, цэцгийн дэлбээгээр адислан угтаж буй нь 2012 оны 11 дүгээр сарын 24, Керала, Энэтхэг. Зургийг Тэнзин Чойжор /OHHDL |
Сүүлийн жилүүдэд Төвөдийн бүс нутагт гарч буй өөрийгөө шатаах эмгэнэлт үйлдлийн талаар Дээрхийн гэгээн “Энэ бол төвөдүүдийн өөрсдөө бий болгосон асуудал бус, харин гүн дарамт, айдсаас үүдсэн зовлонгийн илрэл. Би бээр хятадын эрх баригчдыг бодит шалтгааныг шинжлэх ухаанч байдлаар шалгахыг уриалж байна. Дэн Шяопины “Баримтаас үнэнийг эрэлхийл” гэж хэлсэн шиг ажиллах хэрэгтэй. Энэ болж буй явдлууд миний сэтгэлийг ихэд өвтгөдөг. Хүмүүс архи уусан эсвэл гэр бүлийн асуудлаас болж ийм алхам хийж байгаа бус, харин байнгын айдас, дарамт дунд амьдарч байгаа учраас ийм арга барилыг сонгож байна шүү дээ” хэмээсэн юм.
Дээрхийн гэгээний хойд дүрийн асуудалд хятадын тал оролцох сонирхолтой байгаагаа илэрхийлсэн талаар асуухад, Дээрхийн гэгээн “Эртний Хятадын зарим удирдлага өөрсдөө буддын шашинд сүсэгтэй, дараа төрлийн үзэлд итгэдэг байсан тул үүнд оролцох нь тэр үед тодорхой логиктой байв. Харин өнөөгийн коммунист засаг дахин төрөлтийн асуудалд оролцохыг хүсэж байгаа бол юуны өмнө өөрсдөө дахин төрөлтийг хүлээн зөвшөөрч, цаашлаад Мао, Дэн нарыг дахин төрсөн гэж үзэх ёстой болно” хэмээн хошигнон хариулжээ.
Цаазын ялын талаар Дээрхийн гэгээний байр суурийг тодруулахад тэрбээр “Би Эмнести интернэшнл байгууллагын цаазын ялыг халах уриалгад гарын үсэг зурсан. Улс орон бүр цаазын ялыг халж байгаа тухай сонсох бүрдээ би ихэд баярладаг. Гэмт хэрэгтнүүд гэмээ ухаарч, наманчлах боломжтой байх ёстой бөгөөд энэ асуудал тухайн улсын хууль, шүүхийн тогтолцооноос л хамаарах билээ” хэмээн дүгнэжээ.
|
| Дээрхийн гэгээн Далай ламыг Варкала Сивагири Муттад хүрэлцэн ирэхэд уламжлалт ёсоор өлийг нь угааж, цэцгийн дэлбээгээр адислан угтаж буй нь 2012 оны 11 дүгээр сарын 24, Керала, Энэтхэг. Зургийг Тэнзин Чойжор /OHHDL |
Норсон моддын мөчир салхинд найгаж, далайн чийг даасан замаар 1 цаг орчим аялан, Варкала хотын Сивагири Муттад хүрэлцэн ирэхэд Дээрхийн гэгээний өлмийг угааж, цэцгийн дэлбээгээр адислан, хүндэтгэн угтав. Сре Нараяана Гүрүгийн самади буюу дурсгалын бунхан, Сарада Муттын Эрдэм мэдлэг, оюун ухааны бурханд зориулсан сүм, Рабиндранат Тагор, Махатма Ганди тэргүүт хүмүүстэй учирч байсан Вайдик Муттад мөргөж, хүндэтгэл үзүүлэв. Түүний айлчлалыг мөнхжүүлэх үүднээс цэцэрлэгт хүрээлэнд дурсгалын мод тарих ёслол боллоо.
Удалгүй энэ өдрийн гол арга хэмжээ болох 80 дахь удаагийн Сивагири мөргөлийн нээлт эхэллээ. Хүндэтгэлийн үгийг Бх.Шри Ритхамбаранананда Свамикал хэлж, Сре Нараяана гүрүг нийгмийн томоохон шинэчлэгч, хувьсгалч байсныг дурсав. Тэрбээр “1928 онд анхны мөргөлийг зохион байгуулах үед Гүрүгийн өөрийгөө ариусгах 10 хоногийн дадал, хоол, бие, сэтгэл, үг, үйл гэсэн таван сахилыг мөрдөх, Бурхан багшийн хүрэн шар хувцсыг бэлгэдсэн шар хувцас өмсөх мөн боловсрол, цэвэр ариун байдал, сүсэг бишрэл, зохион байгуулалт, газар тариалан, худалдаа, гар урлал, техникийн мэдлэг гэсэн 8 зорилтыг баримтлахыг зөвлөсөн тухай дурдав.
85 настай Брахма Шри Пракашананда Свамикал ерөөл өргөсний дараа Кералагийн Хууль тогтоох ассамблейн дарга Жи.Картиккэян хүндэт зочны илтгэлээ тавив. Дараа нь Дээрхийн гэгээнийг уламжлалт хүндэтгэлийн тосон дэн асааж, мөргөлийн нээлтийг албан ёсоор эхлүүлэхийг урив. Араас нь Мартомагийн Валиа Митрополит Филипос Мар Хризостом хошин өнгө аястай, эелдэг үгстэй илтгэл өргөн барьж, үзэгчдийг хөгжөөв.
Дээрхийн гэгээн “Энэ мөргөлд оролцох нь нэр төрийн хэрэг бөгөөд Сре Нараяанаг дурсан хүндэтгэх нь ихэд гүн утгатай үйл билээ. Төвөдөд буддын шашныг залсан Шантаракшита багшийн ачаар бид энэтхэгийн шавь болсон юм. Тиймээс энд хүрэлцэн ирж, оролцож буй нь миний хувьд томоохон хүндэтгэл юм” хэмээн онцолжээ.
|
| 80 дахь удаагийн Сивагири мөргөлийн нээлтийн үеэр Дээрхийн гэгээн Далай ламын айлдварыг сонсож буй . 2012 оны 11 дүгээр сарын 24. Зургийг Тэнзин Чойжор /OHHDL |
Тэрбээр “Хүн төрөлхтөн өнгөрсөн зууны технологийн дэвшлийн үр шимийг хүртсэн ч хүчирхийлэл, дайнд өртөн, ХХ зуунд хүчирхийллийн улмаас 200 сая гаруй хүн амь үрэгдсэн эмгэнэлт түүхтэй шүү дээ. ХХI зуунд энх тайвныг цогцлоох боломж бидний өмнө нээлттэй ч энх тайван тэнгэрээс буугаад ирчихгүй, харин хүн бүрийн дотоод амар амгалангаас эхэлдэг. Уур хилэнг дарах эм, технологи гэж байдаггүй бөгөөд уур хилэнгийн эх сурвалж нь айдас, үл итгэх байдалд оршдог. Харин итгэлцлийг бусдын сайн сайхны төлөөх санаа зовнил л бий болгодог билээ. Бид бусдыг гэсэн энэрэн нигүүлсэх сэтгэлийг хөгжүүлж чадвал нээлттэй байдал, итгэлцэл, бусдыг хүндэтгэх сэтгэл өөрөө аяндаа төрдөг. Харин энэ сэтгэл хөгжсөн цагт үл итгэх байдал өөрөө замхарна. Энэрэл нигүүлсэнгүй болохын тулд заавал шашин шүтэх албагүй. Энэрэнгүй сэтгэл бол хүн төрөлхтний нийтлэг шашин юм” хэмээн айлдсан юм. Тэрээр ахимса буюу хүчирхийллийн эсрэг үзлийн үндэс ч мөн адил энэрэлд суурилдгийг тайлбарлав.
Дээрхийн гэгээн Энэтхэг улс шашин хоорондын эв нэгдэл, харилцан хүндэтгэлийн үлгэр дуурайлал болж буйг сайшаан магтаад, “Энэтхэгийн шавь хүний хувьд та бүхэн ахимса, эв нэгдлийн агуу уламжлалаа өвлөн хадгалж байгааг харах үнэхээр бахтай байна. Харин зөвхөн санскрит мөрүүд унших хангалтгүй. Бид тусламж хэрэгтэй хүмүүст гараа сунгаж, боловсрол, эрүүл мэндийн төлөө ажиллах ёстой” хэмээн айлдсан юм.
Ёслол өндөрлөх үед Дээрхийн гэгээн мөргөлд зориулан бүтээсэн албан ёсны бэлгэ тэмдгийг олон нийтэд дэлгэн танилцуулсны дараа зохион байгуулагчид түүнд дурсгалын бэлгийг өргөн барив. Дараа нь хүндэт зочдын хамт өдрийн зоог бариад, айлчлалынхаа дараагийн цэг Коччи хотыг зорин хөдөллөө. Зам зуур Аллапужад түр саатахад түүнийг цагдаагийн тусгай нэгж хүндэтгэлийн бүрээ эгшиглүүлэн угтан авчээ. Дээрхийн гэгээнийг Коччи хотод морилон ирэхэд зочид буудлыг төвөдийн далбаагаар чимсэн байх агаад төвөд залуус ихэд баяр хөөртэй угтан авч, Дээрхийн гэгээнд гүн сэтгэгдэл үлдээжээ.
