Канад улс, Бритиш Колумби муж, Ванкувер хот. 2009 оны 9 дүгээр сарын 26. Бид амьдралынхаа тухай эргэцүүлэн боддог эсэхээс үл хамааран нэгэн чухал асуулт бидний оршихуйн үндэс болдог. Тэр бол амьдралын зорилго юу вэ? гэдэг асуулт. Миний бодлоор амьдралын зорилго бол жаргалтай байх явдал. Хүн бүр төрсөн цагаасаа л жаргалыг хүсэж, зовлон зүдгүүрээс ангид байхыг эрмэлздэг. Нийгмийн нөлөө, боловсрол, үзэл суртал үүнийг өөрчилж чаддаггүй. Тиймээс бидэнд хамгийн их аз жаргал авчрах зүйл юу болохыг олж мэдэх нь чухал юм.
Юуны өмнө аз жаргал, зовлонгийн бүхий л хэлбэрийг сэтгэлийн болоод бие махбодын гэсэн хоёр үндсэн төрөлд хувааж болно. Энэ хоёрын дотроос бидний ихэнхийн амьдралд сэтгэл санаа илүү хүчтэй нөлөөлдөг. Хүндээр өвдөх, эсвэл амьдралын наад захын хэрэгцээгээ хангаж чадахгүй байх тохиолдлыг эс тооцвол бие махбодын байдал амьдралд хоёрдогч үүрэгтэй. Иймээс бид сэтгэлийн амар амгаланг буй болгохын төлөө хамгийн их хүчин чармайлт гаргах хэрэгтэй. Миний хувийн, хязгаарлагдмал туршлагаас үзэхэд дотоод амар амгаланд хүрэх хамгийн сайн зам бол хайр, энэрэнгүй сэтгэлийг хөгжүүлэх явдал юм.
Бид бусдын аз жаргалын төлөө санаа тавих тусам өөрсдийн сайн сайхан байдлыг илүү их мэдэрдэг. Бусдыг чин сэтгэлээсээ хайрлан, халуун дулаанаар хандах нь сэтгэлийг тайвшруулдаг. Энэ нь амьдралд тулгарах аливаа саад бэрхшээлийг даван туулах хүч чадлыг бидэнд өгдөг. Энэ бол амьдралд амжилт гаргахын үндсэн эх сурвалж юм. Бид бусдыг энэрэх сэтгэлээ аажмаар хөгжүүлж чадна. Үүний тулд бусдын зовлонг чин сэтгэлээсээ ойлгож, тэдний шаналлыг багасгахын төлөө бодитоор туслах хүсэл эрмэлзэлтэй болох хэрэгтэй. Ингэснээр бидний сэтгэлийн амар амгалан, дотоод хүч чадал нэмэгдэнэ.
Хайр энэрэл нь хүн төрөлхтний оршин тогтнох үндэс суурь юм. Учир нь бид бүгд бие биеэсээ гүн гүнзгий хамааралтай билээ. Зарим найз минь хайр, энэрэнгүй сэтгэл сайхан бөгөөд эрхэм зүйл хэдий ч бодит амьдралд төдийлөн ач холбогдолгүй гэж надад хэлж байлаа. Тэднийхээр бол манай дэлхий ертөнцөд ийм үзэл санаа төдийлөн нөлөө, хүч чадалтай биш аж. Уур хилэн, үзэн ядалт хүний мөн чанарын салшгүй хэсэг тул хүн төрөлхтөн үргэлж тэдгээрийн эрхшээлд байх болно хэмээн тэд үзэ байв. Харин би үүнтэй санал огт нийлдэггүй.
Хүн төрөлхтөн өнөөгийн дүр төрхөөрөө ойролцоогоор 100 мянган жил оршин тогтнож байна. Хэрэв энэ хугацаанд хүний сэтгэл санааг голчлон уур хилэн, үзэн ядалт захирч байсан бол хүн амын тоо буурах байсан гэж боддог юм. Гэвч өнөөдөр, дайн дажин тасраагүй хэвээр байгаа ч хүн төрөлхтний тоо түүхэнд байгаагүй хэмжээнд хүрчээ. Энэ нь дэлхий ертөнцөд хайр, энэрэнгүй сэтгэл давамгайлж байдгийг надад тодорхой харуулдаг.
Жинхэнэ энэрэнгүй сэтгэл гэдэг нь зүгээр нэг сэтгэл хөдлөлийн хариу үйлдэл биш. Харин учир шалтгаанд тулгуурласан, тууштай байр суурь юм. Тиймээс бусдад хандах жинхэнэ энэрэнгүй сэтгэл минь тэдний зан авир таагүй байсан ч өөрчлөгдөх ёсгүй. Мэдээж ийм энэрэнгүй сэтгэлийг хөгжүүлэх амаргүй. Эхлээд дараах зүйлсийг эргэцүүлэн бодъё. Хүн үзэсгэлэнтэй, найрсаг ч бай, эсвэл тааламжгүй төрхтэй, бусдад төвөг учруулдаг ч бай, эцсийн дүндээ бидэнтэй адил хүн. Бидний нэгэн адил тэд жаргалтай байхыг хүсэж, зовлонгоос зайлсхийхийг эрмэлздэг. Бүх амьтны жаргалыг хүсэх хүсэл, жаргалтай байх эрхийн хувьд адил тэгш гэдгийг ойлговол бид тэднийг аяндаа ойлгож, өөртэйгөө ойр дотно хэмээн мэдэрнэ. Ийм нийтлэг энэрэнгүй сэтгэлд оюун ухаанаа дасгаснаар бусдын төлөө хариуцлага хүлээх мэдрэмж төрнө. Өөрөөр хэлбэл, бусдад тулгарсан бэрхшээлийг даван туулахад нь идэвхтэй туслах хүсэлтэй болно гэсэн үг. Тэвчээр гаргаж, цаг хугацаа зарцуулж чадвал ийм энэрэнгүй сэтгэлийг хөгжүүлэх бүрэн боломжтой гэдгийг онцлон хэлмээр байна. Үүний тулд эхлээд энэрэнгүй сэтгэлд хамгийн их саад болдог уур хилэн, үзэн ядалтыг даван туулах хэрэгтэй. Уур хилэн, үзэн ядалт бол асар хүчтэй сэтгэл хөдлөл бөгөөд бидний оюун санааг бүхэлд нь эзэмдэх чадвартайг хүн бүр мэднэ. Гэсэн ч тэдгээрийг хянаж, энэрэнгүй сэтгэл, учир шалтгаан, тэвчээрээс урган гарах түүнтэй дүйцэхүйц хүчтэй эрч хүчээр орлуулж болно.
Гэхдээ энэрэнгүй сэтгэл, учир шалтгаан, тэвчээрийн тухай бодох төдийд эдгээр чанар бидэнд бий болчихгүй гэдгийг онцолмоор байна. Бэрхшээл тулгарахыг хүлээж, тэр үед эдгээр чанарыг бодитоор хэрэгжүүлэхийг хичээх хэрэгтэй. Тэгвэл бидэнд ийм боломжийг хэн олгодог вэ? Мэдээж найз нөхөд биш, харин дайснууд минь. Бидэнд хамгийн их бэрхшээл учруулдаг хүмүүс бол тэд. Тиймээс бид үнэхээр суралцахыг хүсэж байвал дайснаа хамгийн сайн багш гэж үзэх хэрэгтэй.
Энэрэл хайр, нигүүлсэнгүй сэтгэлийг эрхэмлэдэг хүний хувьд хүлээцтэй байдал нэн чухал. Харин хүлээцтэй байдлыг дадлагажуулахад дайсан зайлшгүй хэрэгтэй. Иймээс бид дайснууддаа ч талархах учиртай. Учир нь тэд л сэтгэлийн амар амгаланг хөгжүүлэхэд бидэнд хамгийн их тусалж чадна. Түүнчлэн хувийн амьдралд ч, нийгмийн харилцаанд ч нөхцөл байдал өөрчлөгдөхөд дайсан байсан хүн найз нөхөд болох нь цөөнгүй. Тэгэхээр бидний жинхэнэ дайсан бол уур хилэн, үзэн ядалт юм. Амьдралын турш үе үе тааралдах түр зуурын дайснуудтай бус, харин бидний сөрөн тэмцэж, ялан дийлэх ёстой зүйл бол эдгээр сөрөг сэтгэл хөдлөл билээ.
Эцэст нь, энэхүү богино нийтлэлийн сэдвээс багахан хальж, илүү өргөн хүрээний нэгэн санааг хуваалцъя. Хувь хүний аз жаргал хүн төрөлхтний хамтын амьдралыг бүхэлд нь сайжруулахад гүн гүнзгий, бодитой хувь нэмэр оруулж чадна. Бид бүгд хайр энэрлийг хүсдэг учраас ямар ч нөхцөлд, хэнтэй ч учирсан түүнийг ах, эгч, дүү шигээ хүлээн авч чадна. Гаднах ялгаанд хэт автах нь утгагүй. Учир нь бидний үндсэн мөн чанар яг адилхан. Нийгмийн бүх түвшинд, хүн бүрийн амьдралд...
