Швейцар, Женев. 2009 оны 8 дугаар сарын 6. “Төвөдийн асуудлыг шийдвэрлэх шаардлагатай. Харин үүнийг хэрхэн шийдвэрлэх талаар бид хэлэлцэх хэрэгтэй” хэмээн Дээрхийн гэгээн Далай лам Олон улсын нөхөрлөл болоод Швейцар, Төвөдийн найрамдлын нийгэмлэг хамтран зохион байгуулсан бага хурлын үеэр мэдэгджээ.
Дээрхийн гэгээн Дундад замын бодлогод тулгуурлан Төвөдийн асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэж болох талаар хятад ахан дүүсээсээ шинэ санаа, санал зөвлөмж сонсохыг хүсэж буйгаа илэрхийлэв. “Бидний уулзалтын зорилго нь асуудал үнэхээр байгааг хүлээн зөвшөөрөх явдал юм. Төвөдөд хямрал нүүрлээд байна. Төвөд даяар өргөн хүрээтэй жагсаал цуглаан болж байна. Хатуу хязгаарлалт ч тогтоож. Эдгээр жагсаал нь үе үеэр хуримтлагдсан гомдол, бухимдлаас үүдэлтэй. Жагсаалд оролцогчдын ихэнх нь залуучууд байна. Ийм нөхцөлд, бодит байдалд нийцсэн хариу арга хэмжээ авах шаардлагатай. Хятадын Засгийн газартай харилцах бидний харилцаа улам бүр хүндрэлтэй болж байна. Тиймээс бид хятад ахан дүүстээ хандаж, тэдэнтэй харилцаа тогтоохыг зорьж байна. Биднийг дэмжих хүмүүсийн тоо нэмэгдэж байгаа шүү” хэмээн хэлжээ.
Түүний хэлснээр төвөдийн асуудлаар 600 гаруй нийтлэл хятад хэл дээр бичигдсэн бөгөөд тэдгээр нь бүгд эерэг байр суурийг илэрхийлжээ. “Иймээс энэ асуудлыг салан тусгаарлахгүйгээр шийдвэрлэх нь бидний харилцан хүлээх үүрэг билээ. Төвөдийн асуудлыг ойлгож буй хятад эрдэмтэд энэ талаар бичиж, бусад хүмүүст асуудлын мөн чанарыг тодорхой тайлбарлах нь машид чухал. Хятад эрдэмтдэд асуудлыг илүү сайн ойлгуулахын тулд аль болох олон хятад хүнтэй тогтмол уулзахыг хичээдэг юм. Энэ бол өргөтгөсөн уулзалт шүү дээ. Би гайхамшигт үр дүн хүлээхгүй байна. Гэхдээ энэ форум хятад, төвөд хүмүүсийн найрамдлыг бэхжүүлэхэд чиглэж байна” хэмээн мэдэгджээ.
Дээрхийн гэгээн энэ өглөө хятадын хэвлэл мэдээллийн төлөөлөгчидтэй болон олон улсын хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай тус тус уулзлаа. Үдээс хойш “Нийтлэг ойлголцолд хүрэх нь” сэдэвт бага хурлыг нээжээ. Уг хурал 8 дугаар сарын 8 хүртэл үргэлжлэх юм. Дээрхийн гэгээн Далай ламын нээлтийн үгийн дараа хятадын нийгмийн шинжлэх ухааны нэрт эрдэмтэн Ян Жяци үг хэлжээ. Тэрээр 2005 онд таалал төгссөн, Хятадын ерөнхий сайд Жао Зиянгийн ахлах зөвлөхөөр ажиллаж байсан юм. Ян Жяци “Дээрхийн гэгээн Далай лам дүрвэсэн төвөдүүдийг төдийгүй Төвөдөд амьдарч буй төвөдүүдийг ч төлөөлдөг хэмээн онцолсон байна. Тэрээр Дээрхийн гэгээний бусдыг гэх зан, энэрэн нигүүлсэх сэтгэл, хүч үл хэрэглэх үзлийг түгээн дэлгэрүүлэх чадвар тэргүүт олон сайхан чанарыг дурджээ. Эдгээр чанар нь төвөдийн хөдөлгөөнд асар их хүч өгдөг билээ. Би Хятадад байхдаа шашны хүч нөлөөг ойлгодоггүй байлаа. Харин одоо шашин ямар их хүчтэйг ойлгож байна. Мөн төвөд хүн бүр Төвөддөө буцаж очих эрхтэй” хэмээжээ.
Төвөдийн төв захиргааны тэргүүн, профессор Самдан ринбүүчи мөн бага хурлын төлөөлөгчдөд хандан үг хэлжээ. Нээлтийн хуралдааны дараа профессор Самдан ринбүүчи хятад оролцогчдын тавьсан асуултад 2 цаг орчим хариулсан байна. Оролцогчдын үзэж буйгаар энэхүү ярилцлага нь төвөдийн тэмцлийн мөн чанар болоод Төвөдийн төв захиргаанаас дэвшүүлсэн арга хэмжээнүүдийг илүү сайнаар ойлгоход ихээхэн тустай байжээ.
Дараагийн 2 өдөр нэгдсэн хуралдааны салбар хуралдаанууд үргэлжлэн, Төвөдийн ээдрээтэй асуудлыг шийдвэрлэхэд туслах шинэ санаа, санал дэвшүүлэхээр төлөвлөсөн байна. Энэхүү бага хуралд12 гаруй орны 100 гаруй хятад, төвөд эрдэмтэн оролцож байгаа юм.
