АНУ, Нью-Йорк, Итака. 2007 оны 10 дугаар сарын 9. Энэ дэлхий энх тайван байх нь хүн бүр дотоод амар амгаланд хүрэхээс эхлэх ёстой гэж Дээрхийн гэгээн Далай лам Корнеллийн Их Сургуулийн танхимд цугласан сонсогчдод хандан хэлэв.
“Үзэн ядалт, сэжиглэл, айдсаар дүүрэн байх үед дотоод амар амгаланд хүрэх боломжгүй” хэмээн буддын шашны оюун санааны удирдагч 5500 хүнд хандан хэлсэн юм. Тэд Итака хотод хийж буй хоёр өдрийн айлчлалынхаа үеэр олон нийтэд зориулсан 3 удаагийн илтгэл хэлэлцүүлэхээр төлөвлөжээ.
“Бусдыг халамжлах нь таны өөрийн жаргалтай ирээдүйн хамгийн сайн баталгаа юм” хэмээн Төвөдийн тэргүүн, Нобелийн Энх тайвны шагналт Дээрхийн гэгээн Далай лам хэлэв.
Нью-Йорк Айви лигийн нэгэн сургуульд хийсэн айлчлалыг Намжил хийдийн Буддын судлалын хүрээлэн зохион байгуулжээ. Дээрхийн гэгээн Далай лам Хойд Америк дахь Намжил хийдийн салбарын төв болох шинэ Намжил хийд баригдах газарт зочилж, адислахаар Итака хотод морилон саатсан байна.
Айлчлалынхаа хүрээнд Дээрхийн гэгээн Далай лам Итака коллежид “Оюуныг төлөвшүүлэх найман шүлэг” сэдвээр айлдвар айлдахаар төлөвлөсөн бөгөөд уг арга хэмжээний бүх тасалбар зарагдаж дуусжээ.
Мөн тэрбээр Итака хотын төвд байрлах Улсын театрт “Дэлхийн энх тайвны төлөөх залбирал” нэртэй шашин хоорондын арга хэмжээг удирдан явуулахаар төлөвлөжээ.
Дээрхийн гэгээн Далай лам сонсогчдод хандан яриагаа албан бус хэлбэрээр өрнүүлэхээ мэдэгдээд, “Заримдаа албан ёсны байдал өөрөө таагүй уур амьсгал бүрдүүлдэг” хэмээжээ. Тэрээр өөрийн хэлсэн хошигнолд инээхдээ заримдаа гүн, цээл дуугаар чанга инээж байсан бол зарим үед хэлэх гэсэн санаагаа онцлон тэмдэглэхийн тулд дууныхаа өнгийг өндөрсгөж байлаа.
Хүмүүс энэхүү айлдварыг сонсохоор Бартон Холлд орохын тулд хоёр цагийн өмнөөс дараалал үүсгэн зогсжээ. Мөн 2000 гаруй багш, оюутнууд илтгэлийг шууд дамжуулалтаар үзэхээр Бэйли, Кеннедийн танхимуудад цугласан байна. Айлдварыг орон нутгийн телевиз, цахим хаягаар шууд дамжуулжээ.
Дээрхийн гэгээн Далай лам сонсогчдод дэлхийн энх тайвныг тогтоох үүрэг хариуцлага нь улс орны удирдагчдад бус, харин ард иргэдэд ногддог болохыг хэлэв.
“Жинхэнэ энх тайван нь дотоод амар амгалангаар дамжин ирэх ёстой. Өнөөдөр бидний тулгарч буй шаардлагагүй олон асуудал нь миний үеийнхний гаргасан алдаа, хайхрамжгүй байдлаас үүдэлтэй. Та бүхэн энэ гаргийг шинэ хөлөг онгоц болгон өөрчлөх боломжтой хүмүүс юм. Байгаль эх хүн бүрийг дотоод амар амгаланд хүрэх чадавхаар аль хэдийн хангажээ.
Хүний бие бол энэрэн нигүүлсэхүйн төгс хэрэгсэл юм. Учир нь хүнд “тэврэх гар, инээмсэглэх шүд байдаг шүү дээ” хэмээн айлдсан юм.
Дээрхийн гэгээн Далай лам энэрэн нигүүлсэх сэтгэлийг ээжийнхээ хайр халамжаас суралцсан тухайгаа ярив. “Хэрэв та бадамлянхуа цэцгээс төрөөгүй л бол бүх хүн энэрэн нигүүлсэхүй, хайрлах ижил чадавхтай. Ухаарч тунгаах, дадлага сургуулилалтын замаар хүн бүр “хязгааргүй, ялгаварлалгүй энэрэн нигүүлсэх сэтгэлийг хөгжүүлж чадна” хэмээн айлджээ.
Дээрхийн гэгээн Далай лам 1959 оноос хойш Төвөдийн хилийн чанад дахь Засгийн газрыг тэргүүлж ирсэн билээ. Тэрбээр сүүлийн хагас зууны турш олон улсын улс төрийн удирдагчийн хувиар төвөдийн ард түмний эрх чөлөөний төлөө тэмцэж, хүчирхийллийг эсэргүүцэн, дэлхий даяар хүний эрхийг хүндэтгэхийг уриалж иржээ. Тэрбээр 1989 онд Нобелийн Энх тайвны шагнал хүртсэн юм.
